Page 37 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567
P. 37
ตอนที่ ๑๑ ข่าวสาร กับงานวิศวกรรม
๔. สิ่งประกอบ หรืออาวุธ เช่น ตรี คฑา จักร สังข์ บ่วงบาศ ยุคประวัติศาสตร์ไทย ประกอบด้วยยุคทวาราวดี (พ.ศ.
ศักย์ (หอก) ทัณฑ์ ดอกบัว (พระนารายณ์) วัชระ (สายฟ้า อาวุธ ๑๑๐๑ ถึง ๑๖๐๐) เชียงแสน (พ.ศ. ๑๖๐๐ ถึง ๒๐๘๙) สุโขทัย
ของพระอินทร์) ดอกบัว (พระโพธิสัตว์ หรือพระนารายณ์) (พ.ศ. ๑๗๘๑ ถึง ๑๘๒๒) อยุธยา (พ.ศ. ๑๘๙๓ ถึง ๒๓๑๐)
๕. เครื่องแต่งกาย การนุ่งผ้าปัญจะ (โธตี) เช่น นุ่งกรอม ธนบุรี (พ.ศ. ๒๓๑๐ ถึง ๒๓๒๕) รัตนโกสินทร์ (พ.ศ. ๒๓๒๕
แบบโสร่งธรรมดา นุ่งพับจีบขมวดปมไว้ด้านขวา นุ่งแบบรัดพันขา ถึงปัจจุบัน)
(คล้ายกางเกงขาเดฟ ทั้งแบบนุ่งสั้น และนุ่งยาวกรอมแข้ง) ศิลปขอมแบบยุคต่าง ๆ อาทิ ศิลปขอมแบบ พนมดา (ราว
แล้วขมวดปมเหน็บด้านหลังแบบโจงกระเบน มีเชือกรัด ผ้าคลุม พ.ศ. ๑๑๐๐ - ๑๑๕๐) ถาลาบริวัติ (ราว พ.ศ. ๑๑๕๐) สมโบร์
หรือนุ่งแบบเครื่องนุ่งห่มชาวโรมัน คล้ายเป็นสบง อังสะ และ ไพรกุก (ราว พ.ศ. ๑๑๕๐ - ๑๒๐๐) ไพรกเมง (ราวพ.ศ. ๑๑๘๐
จีวร - ๑๒๕๐) ก�าปงพระ (Kampong Preah ราว พ.ศ. ๑๒๕๐ -
๖. พาหนะ ตามคติฮินดู เทพ หรือบุคคลส�าคัญไม่น้อยที่มี ๑๓๕๐) กุเลน (ราว พ.ศ. ๑๓๕๐ - ๑๔๒๐) ก่อนเมืองพระนคร
หรือทรงพาหนะ อาทิ พระอินทร์ ทรงช้างเอราวัณ พระนารายณ์ ประกอบด้วย แบบพระโค หรือ พระโค - โลเลย์ (ราว พ.ศ. ๑๔๒๐
ทรงครุฑ พระอิศวร ทรงโคนนทิ เทพนพเคราะห์ผู้ครองเรือน - ๑๔๓๖) แบบบาเค็ง (ราว พ.ศ. ๑๔๓๖ - ๑๔๗๐) เกาะแกร์ ซึ่ง
ชะตาของมนุษย์ สุริยเทพ (พระอาทิตย์) ทรงราชสีห์ พระจันทร์ เป็นช่วงคาบเกี่ยวระหว่างสองยุค (ราว พ.ศ. ๑๔๖๔ - ๑๔๙๐)
ทรงอาชา พระอังคารทรงกระบือ พระพุธทรงช้าง พระพฤหัสบดี ยุคเมืองพระนคร ประกอบด้วย แบบแปรรูป (ราว พ.ศ. ๑๔๙๐
ทรงกวาง พระศุกร์ทรงโค พระเสาร์ทรงเสือ พระราหูทรงครุฑ - ๑๕๑๐) บันทายสรี (ราว พ.ศ. ๑๕๑๐ - ๑๕๕๐) เกลียง (ราว
และพระเกตุทรงนาค พ.ศ. ๑๕๑๐ - ๑๕๖๐) บาปวน (Bahuan ราว พ.ศ. ๑๕๖๐ -
๗. ถนิมพิมพาภรณ์ หรือเครื่องประดับ เช่น เทริด (อ่าน เซิด ๑๖๓๐) นครวัต (Angkor Wat ราว พ.ศ. ๑๖๕๐ - ๑๗๒๐) และ
คล้ายมงกุฏไม่มียอดแหลม) รัดกร กรองพระศอ สังวาลย์ อุบะ แบบบายน (ราว พ.ศ. ๑๗๒๐ - ๑๗๘๐)
ช่อมะกอก อาจพบหินมีค่า หรืออัญมณีประดับโบราณวัตถุ เช่น หรือช่วงเวลาที่คาบเกี่ยวกันระหว่างอารยธรรม ยุคประวัติศาสตร์
แบบจีน อินเดีย หรือพม่า (Corrandum, Sapphire, Mora, ศิลป กับภูมิศาสตร์ เช่น ที่ฝรั่งเรียกว่า ศิลปแบบประโคนชัย
Agate, Jade หรืออื่น ๆ แต่ไม่น่าจะมากนัก เพราะหากโลหะ หรือนักวิชาการไทยบางท่านเรียก ศิลปทวาราวดี - อีสาน และ
ที่แข็งกว่าทองค�า มักท�าหนามเตยยึดอัญมณีได้ยากล�าบาก ไม่นับเป็นศิลปขอม แม้มีความผสมผสานคาบเกี่ยวกันหลาย
เว้นแต่จะใช้เทคนิคกดหนีบ) แบบ ระหว่างศิลปแบบไพรกะเมง ก�าปงพระ และทวาราวดี
๘. ช่วงเวลาของยุค หรือประวัติศาสตร์ เช่น ยุคหินเก่า (Old (ปลายพุทธศตวรรษที่ ๑๒ ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๔ หรือ
stone age หรือ Palaeolithic period อายุ ๑๐๐,๐๐๐ - ประมาณ พ.ศ. ๑๒๐๐ ถึง ๑๔๐๐) บางท่านเรียก “ศิลปขอม
๕๐๐,๐๐๐ ปี) ยุคหินกลาง (Middle atone age หรือ แบบลพบุรี” ซึ่งดูเหมือนเป็นค�ารวม ๆ ที่กว้างมาก หมายรวม
Mesolithic Period อายุ ๖๐,๐๐๐ หรือ ๗๐,๐๐๐ - ถึงศิลปขอม หรือศิลปขอม อาจผสมผสานกับอารยธรรมอื่น
๑๒,๐๐๐ปี) ยุคหินใหม่ (New stone age หรือ Neolithic ที่พบในประเทศไทย)
period อายุ ๓,๐๐๐ หรือ ๔,๐๐๐ - ๗,๐๐๐ ปี) ยุคโลหะ สังเกตว่า เป็นความพยายามที่จะแบ่งช่วงเวลาอย่างกว้าง ๆ
(อายุระหว่าง ๕,๖๐๐ - ๗,๐๐๐ ปี): ประกอบด้วย ยุคสัมฤทธิ์ เพื่อเทียบเคียงกันได้ อาจแตกต่างกันบ้าง และอาจปรับเปลี่ยน
หรือส�าริด (Bronze age ราว ๔,๐๐๐ - ๒,๕๐๐ ปี) และ ไป มากน้อยขึ้นกับข้อสันนิษฐาน หรือหลักฐาน
ยุคเหล็ก (Iron age ราว ๒,๕๐๐ – ๑,๕๐๐ ปี) ๑๐. ช่วงเวลาของบุคคล เช่น กษัตริย์ขอมแห่งอาณาจักร
๙. ประวัติศาสตร์ อารยธรรม ศิลปวัฒนธรรม หรือบันทึก พระนคร (พ.ศ. ๑๓๔๕ - ๑๙๗๔) ช่วงเวลาที่สถาปนา
การค้นพบทางโบราณคดีในท้องถิ่น ที่เชื่อมโยงกับอารยธรรม มเหนทรบรรพต (พนมกุเลน) และหริหราลัยเป็นเมืองหลวง)
หรือยุคต่าง ๆ เช่น พระพุทธรูปกับยุคประวัติศาสต์ และศิลป ประกอบด้วย พระเจ้าชัยวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๓๔๕ - ๑๓๗๘)
อินเดียแบบคันธารราช (ช่วงพุทธศตวรรษที่ ๖ – ๑๐) มถุรา พระเจ้าชัยวรมันที่ ๓ (พ.ศ. ๑๓๗๘- ๑๔๒๐) พระเจ้า
(ช่วงพุทธศตวรรษที่ 7 - 9) อมราวดี (ช่วงพุทธศตวรรษที่ อินทรวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๔๒๐ - ๑๔๓๒) ช่วงเวลาที่สถาปนา
๗ - ๑๐) คุปตะ (ช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๐ - ๑๒) ปาละ ยโศธรปุระเป็นเมืองหลวง ประกอบด้วย พระเจ้ายโศธร
(ช่วงพุทธศตวรรษที่ ๑๒ – ๑๖) วรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๔๓๒ - ๑๔๕๓) พระเจ้าหรรษวรมันที่ ๑
วิศวกรรมสาร ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567 37
