Page 38 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567
P. 38
ตอนที่ ๑๑ ข่าวสาร กับงานวิศวกรรม
(พ.ศ. ๑๔๕๓ - ๑๔๖๖) พระเจ้าอิศานวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๔๖๖ - ชัยวรมันที่ ๘ (พ.ศ. ๑๗๘๖ - ๑๘๓๘) พระเจ้าอินทรวรมัน
๑๔๗๑) ช่วงเวลาที่สถาปนา เกาะแกร์ เป็นเมืองหลวง ที่ ๓ (พ.ศ. ๑๘๓๘ - ๑๘๕๑) พระเจ้าอินทรวรมันที่ ๔ (พ.ศ.
ประกอบด้วย พระเจ้าชัยวรมันที่ ๔ (พ.ศ. ๑๔๗๑ - ๑๔๘๔) ๑๘๕๑ - ๑๘๗๐) พระเจ้าชัยวรมันที่ ๙ (พ.ศ. ๑๘๗๐ - ๑๘๗๙)
พระเจ้าหรรษวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๔๘๔ - ๑๔๘๗) พระเจ้า ถือเป็นสิ้นสุด ราชวงศ์มหิธรปุระ ฯลฯ แต่ยังคงมีกษัตริย์
ราเชนทรวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๔๘๗ – ๑๕๑๑) ช่วงเวลาที่สถาปนา ปกครอง จนกระทั่ง พ.ศ. ๑๙๖๔
เมืองพระนคร เป็นเมืองหลวง พระเจ้าชัยวรมันที่ ๕ (พ.ศ. ๑๕๑๑ [อาณาจักรขอม เคยถูกอาณาจักรกรุงศรีอยุธยา ยกทัพ
ถึง ๑๕๔๔) พระเจ้าอุทัยทิตวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๕๔๔ - ๑๕๔๙) ท�าสงคราม เช่น สมัย พระราเมศวร (พ.ศ. ๑๙๑๒ – ๑๙๑๓
พระเจ้าสุริยวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๕๔๙ - ๑๕๙๓) พระเจ้าอุทัยทิต และ พ.ศ. ๑๙๓๑ - ๑๙๓๘) เมื่อ พ.ศ. ๑๙๒๗ และสมัยสมเด็จ
๑
วรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๕๙๓ - ๑๖๐๙) พระเจ้าหรรษวรมันที่ ๓ พระบรมราชาธิราชที่ ๒ - เจ้าสามพระยา (พ.ศ. ๑๙๖๗ -
(พ.ศ. ๑๖๐๙ - ๑๖๒๓) พระเจ้าชัยวรมันที่ ๖ (พ.ศ. ๑๖๒๓ ๑๙๙๑) เมื่อ พ.ศ. ๑๙๗๔]
ถึง ๑๖๕๐) พระเจ้าธรณินวรมันที่ ๑ (พ.ศ. ๑๖๕๐ - ๑๖๕๖) ๑๑. อักขระ และจารึกบนโบราณวัตถุ เช่น บอกผู้สร้าง
พระเจ้าสุริยวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๖๕๖ - ๑๖๘๘) พระเจ้าธรณิน ปีที่สร้าง เช่น จารึกบนองค์พระที่ขุดพบจากดอนทรายแม่น�้าโขง
วรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๖๙๓ - ๑๗๐๓) พระเจ้ายโศธรวรมันที่ ๒ ดอนแท่น (เมืองโบราณต้นผึ้ง) ปกติอักขระ หรือจารึก
(พ.ศ. ๑๗๐๓ - ๑๗๑๐) พระเจ้าตรีภูวนาทิตวรมัน (พ.ศ. ๑๗๑๐ มักปรากฏบน แท่งหินศิลา ใบเสมา (Slab) หรือกระดาษโบราณ
- ๑๗๒๐) ช่วงเว้นว่างเพราถูกรุกรานโดยอาณาจักรจามปา (ใบลาน สมุดข่อย)
(พ.ศ. ๑๗๒๑ - ๑๗๒๔) ช่วงสถาปนานครธมเป็นเมืองหลวง ๑๒. สถานที่พบ เช่น ซากโบราณสถานที่เป็นเทวสถาน
ประกอบด้วย พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ (พ.ศ. ๑๗๒๔ ถึง ๑๗๖๑) อโรคยสถาน หรือซากโบสถ์ วัดวาอาราม แต่อาจไม่เป็น
พระเจ้าอินทรวรมันที่ ๒ (พ.ศ. ๑๗๖๒ - ๑๗๘๖) พระเจ้า ประโยชน์นัก หากโบราณวัตถุ ถูกเคลื่อนย้ายมาจากแหล่งอื่น
กว่าจะได้ข้อสรุปสักเรื่อง ย่อมไม่ง่าย เพราะมีหลายสมมติฐาน จากประติมากรรมในประเทศไทย (ยกเว้น พระพุทธรูป) ที่เก่า
หรือข้อสันนิษฐาน หลายเรื่องอาจได้จากการพิสูจน์ทราบในคราว ไม่น้อยกว่าเทวรูปขอม พอจะทราบ วัสดุ รูปปรากฏ ท่วงท่า อาภรณ์
เดียวกัน เช่น หากวิศวกรจะลองสืบค้นเรื่อง Golden Boy สิ่งประกอบ หรือเครื่องประดับ และอื่น ๆ ในคราวเดียวกัน (รูปที่ ๒)
ก. เทวรูปสัมฤทธิ์ พระโพธิสัตว์ อวโลกิเตศวร แบบปาละ พบที่อ�าเภอคง นครราชสีมา พบที่อ�าเภอไชยา และอ�าเภอกาญจนดิษฐ์
และไม่ทราบสถานที่ ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
รูปที่ ๒ ตัวอย่างประติมากรรม นอกเหนือจากพระพุทธรูป พบในประเทศไทย (ประมวลภาพพระปฏิมา, ๒๕๐๘)
๑ ตัวหนา แสดงผู้ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ไทย ในดินแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือปัจจุบัน
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ โบราณกับงานวิศวกรรม โดย นายสถาพร โภคา - ๑๒๑
38 ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567 วิศวกรรมสาร
