Page 30 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567
P. 30
ดร.พัชราภรณ์ มณีรัตน์ และ ดร.ปานรวี รุ่งสกุลโรจน์
ปฏิวัติความปลอดภัยทางรางด้วย AI
รับมือแผ่นดินไหวเพื่ออนาคตรถไฟไทย
บทน�า
แผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่สร้างผลกระทบอย่างมีนัยส�าคัญ เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ส�าคัญใน
ต่อโครงสร้างพื้นฐานในหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศไทย เช่น แผ่นดินไหวที่อ�าเภอ
ต่อระบบขนส่งทางราง ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานที่มีความส�าคัญ แม่ลาว จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม
พ.ศ. 2557 ซึ่งมีขนาด 6.1 ริกเตอร์ ได้สร้าง
ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แม้ว่าประเทศไทยจะไม่ได้ตั้งอยู่ ความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน อาคาร
ในเขตที่มีความเสี่ยงต่อแผ่นดินไหวสูงเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ และสถานที่ส�าคัญหลายแห่งรวมถึงระบบ
ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ก็ยังคงมีการเกิดแผ่นดินไหว ขนส่งทางรางด้วย เหตุการณ์นี้จึงเป็นตัวอย่าง
เป็นระยะ โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศ ส�าหรับ ที่ชัดเจนของความจ�าเป็นในการเตรียมพร้อม
รับมือกับภัยแผ่นดินไหวในประเทศไทยที่
ประเทศไทยนั้นมีรอยเลื่อนที่ส�าคัญหลายแห่ง เช่น รอยเลื่อนแม่จัน อาจเกิดขึ้นในอนาคต
และรอยเลื่อนพะเยา ซึ่งมีการเคลื่อนตัวและอาจก่อให้เกิดแผ่นดินไหวได้ ในปัจจุบันการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี
นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงจากแผ่นดินไหวที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ใน การเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning)
ประเทศเพื่อนบ้าน เช่น พม่า ที่มีรอยเลื่อนสะกาย (Sagaing Fault) ในการประเมินความเสี่ยงและผลกระทบ
ของแผ่นดินไหวต่อโครงสร้างพื้นฐานทาง
ซึ่งเป็นรอยเลื่อนขนาดใหญ่ที่มีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง รถไฟได้กลายเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพ
ในการเพิ่มความปลอดภัยและการจัดการ
ความเสี่ยง งานวิจัยล่าสุดในสหรัฐอเมริกา
ได้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการใช้แบบ
จ�าลองที่ไม่ใช่เชิงเส้น (Non-linear models)
ในการท�านายอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับโครงสร้าง
ทางรถไฟอันเนื่องมาจากแผ่นดินไหว
30 ปีที่ 77 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม - กันยายน 2567 วิศวกรรมสาร
