Page 14 - วิศวกรรมสาร ปีที่ 77 ฉบับที่ 2 เมษายน - มิถุนายน 2567
P. 14
การควบคุมคุณภาพขั้นตอนการเชื่อมและช่างเชื่อม
การเชื่อม เนื่องจากมีขั้นตอนมากมายที่ถือว่าผ่านเกณฑ์การยอมรับ
กล่าวคือไม่จ�าเป็นต้องท�าเชื่อมทดสอบเพื่อรับรองจริง ตราบใดที่
พารามิเตอร์การเชื่อมอยู่ภายในขีดจ�ากัดที่ก�าหนดไว้ ข้อก�าหนด
D1.1 แสดงรายการกระบวนการเชื่อมแบบต่าง ๆ โลหะงาน ความหนา
รอยต่อและเทคนิคการเชื่อม ซึ่งเมื่อใช้ในค่าตามรายละเอียดเฉพาะ
ถือว่าผ่านเกณฑ์เบื้องต้น ความหนาของโลหะงาน มีผลต่อประสิทธิภาพ
ของขั้นตอนการเชื่อมด้วย ดังนั้นแนวเชื่อมที่ผ่านการรับรอง จึงมี
ข้อจ�ากัดเกี่ยวกับช่วงความหนาที่รับรอง
AWS D1.1 จ�ากัดเฉพาะการเชื่อมเหล็กกล้าที่มีความหนาตั้งแต่
1/8 นิ้วขึ้นไปเท่านั้น ช่วงความหนาเฉพาะส�าหรับกระบวนการ
ต�าแหน่งท่าเชื่อมและรอยต่อต่าง ๆ จะได้รับการจัดท�าเป็นตาราง
ส�าหรับรอยต่อที่ผ่านเกณฑ์ (Prequalified weld joint) เพราะ
เงื่อนไขบางอย่างท�าให้กระบวนอยู่นอกข้อจ�ากัดเหล่านี้ ไม่ได้
หมายความว่า ไม่สามารถใช้ขั้นตอนการเชื่อมได้ แต่ต้องท�าการ
ทดสอบเพื่อรับรองขั้นตอนการเชื่อมเหล่านั้นที่อยู่นอกเหนือช่วง
การรับรอง เพื่อให้เห็นว่าเป็นที่ยอมรับและเหมาะสมต่อการน�าไป
ใช้งาน
Prequalified weld joint ตัวแปรส�าคัญ (Essential variables)
คือลักษณะเฉพาะตัวแปรของกระบวนการเชื่อม ซึ่งหากเปลี่ยนแปลง
เกินขอบเขตที่ก�าหนด ต้องมีการทดสอบเพื่อรับรองใหม่ สิ่งนี้มี
ความส�าคัญมาก หากแตกต่างกันอย่างมีนัยส�าคัญ แนวเชื่อมที่ได้
อาจไม่ผ่านการรับรอง ตัวแปรส�าคัญแสดงไว้ส�าหรับกระบวนการ
1. ขั้นตอนที่ผ่านการรับรอง เชื่อมแต่ละกระบวนการ ดังที่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ขั้นตอนการ
(Prequalified Procedures) เชื่อมที่ไม่ผ่านเกณฑ์ก็สามารถผ่านการรับรองได้โดยท�าการเชื่อม
2. การทดสอบขั้นตอนจริง และน�าไปทดสอบแบบท�าลาย ซึ่งเหมือนกับการทดสอบตาม
(Actual Procedure Qualification ข้อก�าหนด ASME Section IX
Testing) วิธีทั่วไปที่ใช้ส�าหรับการทดสอบ เพื่อรับรองขั้นตอนการเชื่อม
3. การทดสอบจ�าลองสภาพการงานจริงส�าหรับการใช้งาน และช่างเชื่อม ด้วยการทดสอบการเชื่อม ชิ้นงานจริง ทั้ง ASME และ
พิเศษ (Mock-up Tests for Special Applications) การ API โดย ASME Section IX, Welding and Brazing Qualifications
ทดสอบจ�าลองอาจใช้เสริมวิธีการมาตรฐานของการ ครอบคลุมการทดสอบเพื่อรับรองขั้นตอนการเชื่อม เช่นเดียวกับ
รับรองขั้นตอนการเชื่อม การเชื่อมส�าหรับการผลิตภาชนะรับความดัน และ API 1104
ข้อก�าหนดส�าหรับการเชื่อมท่อและสิ่งอ�านวยความสะดวก ถูกใช้
เป็นหลักโดยอุตสาหกรรมท่อส่งผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมข้ามประเทศ
อันดับแรกระบบที่ใช้โดย American Welding Society งานการทดสอบเพื่อรับรองขั้นตอนการเชื่อมและช่างเชื่อม
ในข้อก�าหนดการเชื่อมโครงสร้างเหล็กกล้า AWS D1.1, Structural ชิ้นงานทดสอบและช่วงความหนาที่ผ่านการทดสอบเพื่อรับรอง
Welding Code Steel ระบบนี้มีความพิเศษเฉพาะในอุตสาหกรรม ขั้นตอนการเชื่อมแบบต่าง ๆ อยู่ในข้อก�าหนด ASME Section IX
14 ปีที่ 77 ฉบับที่ 2 เมษายน - มิถุนายน 2567 วิศวกรรมสาร

